2017 წელს ტელევიზიების სარეკლამო შემოსავალი 14 მილიონით შემცირდა – TI

“საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს” ინფორმაციით, გასულ წელს ტელევიზიებს რეკლამიდან მიღებული შემოსავალი დაახლოებით 14 მლნ ლარით შეუმცირდათ. შემცირებამ ყველაზე მეტად “რუსთავი 2”-ზე იმოქმედა – 2017 წელს რეკლამით 28.6 მილიონი ლარი მიიღო, რაც 2016 წელთან შედარებით 9.8 მილიონი ლარით ნაკლებია. 

2017 წელს მხოლოდ 1.4 მილიონი ლარით შემცირდა “იმედის” სარეკლამო შემოსავალი. მიუხედავად ამისა, სატელევიზიო სარეკლამო ბაზრის ყველაზე მსხვილ მოთამაშეებად კვლავ “რუსთავი 2” და “იმედი” რჩებიან. ორივე ტელევიზიას მთლიანი სარეკლამო ბაზრის 75%-ზე მეტი უჭირავს.

გარდა მსხვილი ტელეარხების სარეკლამო შემოსავლების კლებისა, მსგავსი შემოსავალი შეუმცირდათ რეგიონულ მაუწყებლებსაც. რეგიონული მაუწყებლების სარეკლამო შემოსავლები 2017 წელს, 2016 წელთან შედარებით, 0.4 მლნ ლარით შემცირდა და 1.7 მლნ ლარი შეადგინა;

მიუხედავად სარეკლამო ბაზრის კლებისა, მაგალითად, ტვ “პირველის” შემოსავალი სტაბილურად იზრდება. “TI – საქართველოს” ინფორმაციით,  ტვ“პირველის” სარეკლამო შემოსავალი, წინა წელთან შედარებით, 2017 წელს თითქმის გაორმაგდა და 2.5 მილიონ ლარს მიაღწია.

როგორც “TI – საქართველო” წერს, ტელეკომპანია “ობიექტივის” შემოსავლის ნახევარზე მეტს შემოწირულობა წარმოადგენს. 2017 წელს ამ ტელეარხის მთლიანმა შემოსავალმა 1.5 ლარს მიაღწია, საიდანაც ნახევარზე მეტი, 0.8 მილიონი, შემოწირულობა იყო.  2013-2017 წლებში, ჯამში, ტელევიზიამ 2.2 მლნ ლარზე მეტი შემოწირულება მიიღო.

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო

მიუხედავად იმისა, რომ სატელევიზიო სარეკლამო ბაზრის მთლიანი მოცულობა 2017 წელს თითქმის 14 მილიონი ლარით შემცირდა და 69.2 მლნ ლარი შეადგინა (აღნიშნულში იგულისხმება პოლიტიკური რეკლამაც), 0.6 მილიონი ლარით, 97.5 მილიონამდე გაიზარდა ტელევიზიების ჯამური შემოსავლები. აღნიშნული არ მოიცავს საზოგადოებრივი მაუწყებლის შემოსავლებს, რამაც 2017 წელს 50 მილიონ ლარს მიაღწია.

ჯამური შემოსავალი მოიცავს შემდეგი ტიპის შემოსავლებს: განცხადებები, ვებ-ბანერით მიღებული შემოსავალი, ინტერაქტივიკონტენტის რეალიზება, მაუწყებლის მფლობელის შემოწირულობა, პროდუქტის განთავსება (Product Placement), რეკლამა, საეთერო დროის გაყიდვა, სახელმწიფო დაფინანსება, სპონსორობა, სხვა არასამაუწყებლო, სხვა პირების შემოწირულობა, ტელეშოფინგი, ტექნიკური მომსახურება და სხვა შემოსავალი.

თუმცა, თუ აღნიშნულ 97.5 მილიონ ლარს (ჯამურ შემოსავალს) გადავიყვანთ დოლარში, გამოდის, რომ ტელევიზიებს საერთო შემოსავლები (რეკლამა+ყველა სხვა ტიპის შემოსავალი) 2.3 მილიონი დოლარით შემცირდა. როგორც “TI – საქართველო” აღნიშნავს, დოლარში შემოსავლების დათვლა მნიშვნელოვანია, ვინაიდან ბოლო წლებში როგორც მაუწყებლები, ასევე სარეკლამო სააგენტოები და განსაკუთრებით მსხვილი უცხოური რეკლამის განმათავსებლები შესაბამის სარეკლამო ბიუჯეტს დოლარში ითვლიდნენ.

2017 წელს ქართული სარეკლამო ბაზრის საერთო მოცულობამ, რომელშიც ტელევიზიის რეკლამასთან ერთად ითვლება სხვა ტიპის მედიასაშუალებებსა და პლატფორმებზე განთავსებული რეკლამებიც, დაახლოებით 48 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. აქედან სატელევიზიო რეკლამის წილი 70%-ზე მეტია.

მთლიანი სარეკლამო ბაზრის მოცულობაზე ინფორმაციას TI ავრცელებს სარეკლამო და პიარ კომპანია ZenithOptimedia-ზე დაყრდნობით. ორგანიზაციის მიერ მომზადული კვლევის – “2017 წლის სარეკლამო გამოწვევების” – მიხედვით, 2016 წელთან შედარებით, ბაზრის მთლიანი მოცულობა მხოლოდ 1%-ით გაიზარდა.

კვლევის ავტორების შეფასებით,  ხელისუფლების მიერ ბიზნესისთვის დაწესებული ნებისმიერი შეზღუდვა მათ მიერ რეკლამისთვის დახარჯული თანხაზე აისახება. მაგალითად, 2017 წელს ონლაინ სესხებისთვის დაწესებულმა შეზღუდვებმა ამ მიმართულებით რეკლამის 80%-ით შემცირება გამოიწვია.

რაც შეეხება ლარიზაციას, მთავრობის კიდევ ერთ ინიციატივას, TI-ში აცხადებენ, რომ ამას სარეკლამო ბაზარზე განსაკუთრებული პრობლემები არ გამოუწვევია. ე.წ ლარიზაციის თანახმად, 2017 წლის 1 ივლისიდან მედიასაშუალებებს აეკრძალათ რეკლამის დოლარში გაყიდვა.

საარჩევნო რეკლამა ტელევიზიებში

2017 წელს თვითმმართველობის არჩევნები იყო, შესაბამისად, მაუწყებლებში საარჩევნო რეკლამები იყო განთავსებული. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და ცესკო-ს მონაცემებით, პარტიებმა 2017 წელს რეკლამაში დაახლოებით 6 მლნ ლარი დახარჯეს. 2016 წელს კი პოლიტიკურ რეკლამაზე 9 მილიონი დაიხარჯა (ამ წელს საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა).

შესაბამისად, პოლიტიკური რეკლამის გარეშე 2017 წლის სარეკლამო შემოსავალი ლარში 63.2 მლნ გამოვა, რაც 2016 წლის პოლიტიკური რეკლამის გარეშე დათვლილ სარეკლამო შემოსავლებზე თითქმის 11  მლნ ლარით ნაკლებია.

 

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო

მაუწყებლების შემოსავლების შესახებ მონაცემები კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის (GNCC) ვებგვერდზე საჯაროდ ხელმისაწვდომია, თუმცა დღემდე უცნობი რჩება, ვინ უკვეთავს მაუწყებლებს რეკლამას.

2013 წელს ძალაში შესული ცვლილებებით, მაუწყებლებს არა მხოლოდ სარეკლამო შემოსავლები, არამედ იმ პირების იდენტიფიცირებაც უნდა მოეხდინათ, ვისგანაც 7 ათას ლარზე მეტი ღირებულების შემოსავალი ან მომსახურება მიიღეს. თუმცა ტელევიზიების ნაწილი და კომუნიკაციების ეროვნული კომისია ვერ შეთანხმდნენ ფინანსური ინფორმაციის მარეგულირებლისათვის წარსადგენი ანგარიშგების ფორმებზე და დავა სასამართლოში გაგრძელდა.

ორგანიზაცია სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარზე გასულ წელს მომხდარ ცვლილებებსაც განიხილავს და აცხადებს, რომ ბაზრის მსხვილი მოთამაშეების მიერ რეკლამის ცალ-ცალკე გაყიდვის გადაწყვეტილებამ ფასის ზრდა გამოიწვია.

2017 წელს სარეკლამო ბაზარზე ორ ყველაზე დიდ მოთამაშეს, მედიაჰოლდინგ “იმედსა” (რომლის შემადგენლობაში შედის ასევე: “მაესტრო” და GDS) და “რუსთავი 2″-ს (რომლის შემადგენლობაში შედის: “მარაო” და “კომედი არხი”) შორის მოლაპარაკებები შედგა და 16 იანვრიდან მათ რეკლამას ერთი კომპანია “ინტერ მედია” ყიდდა. ეს კომპანია ასევე ყიდდა “კავკასიისა” და ტვ “პირველის” რეკლამის ნაწილს.

შესაბამისად, სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარზე “ინტერ მედიამ” ფაქტობრივად მონოპოლისტური მდგომარეობა მოიპოვა, რამაც ZenithOptimedia-ს ინფორმაციით, სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარზე ფასები 36%-ით გაზარდა. 2018 წლის დასაწყისში კი ტელევიზიებმა გადაწყვიტეს, რეკლამა კვლავ ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად გაეყიდათ.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი
მარიამ ვარადაშვილი არის ნეტგაზეთის რეპორტიორი 2017 წლის სექტემბრიდან.