ნეტგაზეთი | გია ჟორჟოლიანი: პროგრესული გადასახადი არის ევროპა გია ჟორჟოლიანი: პროგრესული გადასახადი არის ევროპა – Netgazeti

გია ჟორჟოლიანი: პროგრესული გადასახადი არის ევროპა

“ჩვენ შეგვექმნა შთაბეჭდილება, რომ ლიბერალური თავისუფლებები თუ დამკვიდრდება, ეს იქნება ევროპა, რაც არ არის მართალი”, – აცხადებს საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი გია ჟორჟოლიანი, რომელსაც “ნეტგაზეთი” ევროპასა და საქართველოს ევროპულ არჩევანზე ესაუბრა:

ბატონო გია, გთხოვთ გაიხსენოთ, პირველად როდის იყავით ევროკავშირის წევრ ქვეყანაში და რა მიზნით?

 

1980-იანი წლები იყო, იტალიაში სამეცნიერო ვიზიტით ვიყავი უნივერსიტეტში. შთამბეჭდავი იყო ვენეცია, ქალაქი-მუზეუმი. ასევე, უნივერსიტეტი, ახალგაზრდობა, პროფესორების კვალიფიციურობა ძალიან შთამბეჭდავი იყო.

 

ამ ვიზიტის დროს რა ნახეთ ისეთი, რამაც გაგაკვირვათ?

 

არაფერი იყო ისეთი, რაც გამაკვირვებდა, რაც იმისგან განსხვავებულ შთაბეჭდილებას შემიქმნიდა ევროპაზე, რაც მანამდე მქონდა. სიახლის მომენტი იმიტომ არ იყო, რომ ჩვენ მართლაც ევროპული ცხოვრების წესით ვცხოვრობთ და ამიტომ არ იყო თვალშისაცემი განსხვავებები. ვერ ვიტყვი, რომ ისეთი რამ გავიგე იქ მისვლით, რაც მანამდე არ ვიცოდი.

 

თქვენ ამბობთ, რომ საქართველო ევროპული ცხოვრების წესით ცხოვრობს. რატომ თვლით ასე?

 

ჩვენი, ისევე როგორც ევროპული კულტურის დიდი ნაწილი, უპირველესად ყალიბდებოდა შუასაუკუნეების განმავლობაში. ამ დროის ქრისტიანული სამყარო ისეთი სამყარო იყო, სადაც რელიგია იყო ყოვლისმომცველი მსოფლმხედველობა ადამიანისათვის. ეს არ იყო სეკულარული საზოგადოებები, არამედ რელიგიური მსოფლმხედველობა საყოველთაოდ იყო გაბატონებული. მიუხედავად კონფესიების სხვაობისა, მიუხედავად თუნდაც რეფორმაციის დროს მომხდარი მნიშვნელოვანი ცვლილებებისა, ძირითადი ფუნდამეტური  იდეები შენარჩუნდა. ამის გარდა, გარკვეული თვალსაზრისით, ისტორიულადაც ჩვენი საზოგადოებრივი წყობა, ჩვენი ფეოდალიზმი, ჩვენი საქალაქო ცხოვრება, ჩვენი პოლიტიკური სისტემები მნიშვნელოვნად ჰგავს ევროპულს.  უფრო მკაფიო რომ იყოს, შევადაროთ ინდური, ჩინური ან თუნდაც მაჰმადიანური საზოგადოებრივი წესრიგი ქართულს. ყველა აშკარად დაინახავს, რომ განსხვავება დიდია.

 

ამის გარდა, განმანათლებლობა ჩვენ მეცხრამეტე საუკუნიდან მოყოლებული შეგვეხო, მართალია, ეს რუსეთის იმპერიის პირობებში მოხდა, მაგრამ ჩვენი საზოგადოებრივი ცხოვრება ევროპული იყო, ჩვენეული ვერსიები იყო განვითარების. მაგალითად, ჩვენი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა, ამ ტიპის მოძრაობა სწორედ ევროპაში დაიწყო. ამის შემდეგ, იგივე ლიბერალური რეფორმები, რომლებიც მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს გატარდა, ჩვენს კულტურაში ამან იპოვა დასაყრდენი.

 

მნიშვნელოვნად, სწორედ ევროპული ტიპის იყო ჩვენი სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობა, რომელიც წამყვანი მოძრაობა გახდა მეოცე საუკუნის დასაწყისში და მნიშვნელოვნად გაგრძელდა ეს, მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა კავშირში მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა. ჩვენი ბავშვობა იწყებდა ისეთივე წიგნებით, როგორც ევროპელებისათვის, დიუმა, სტივენსონი, ანდერსენი და სხვები. განსაკუთრეიბით საბჭოთა პერიოდში, ჩემი თაობის ხალხისთვის ინტელექტუალური ცხოვრება იყო და, ამავდროულად, ერთადერთი ასპარეზი, სადაც შენ თვითრეალიზება შეიძლებოდა მოგეხდინა, მათ შორის პატრიოტიზმის რეალიზების ადგილიც ეს იყო და, იმავდროულად, კრიტიკული დამოკიდებულება იმ სინამდვილისადმი, რომელიც საბჭოთა პერიოდში არსებობდა, გვიბიძგებდა კიდევ უფრო მეტი ცოდნა გვქონოდა ეროპის შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ რკინის ფარდა იყო და არც გლობალური საინფორმაციო ქსელები გვქონდა, მაინც არსებობდა ძალიან ბევრი საშუალება, რომ ცოდნა გვქონოდა.

 

თქვენ ტრადიციაზე საუბრობთ. დღევანდელ ვითარებაზე რას იტყვით?

 

დღეს ჩვენ ბევრი რამით დავუახლოვდით ევროპას, მაგრამ ბევრი რამით შეიცვალა ჩვენი საზოგადოებრივი ცხოვრება და ხშირად არაადეკვატური წარმოდგენები გვაქვს ევროპაზე. ჩვენ გვგონია, რომ ევროპა არის მხოლოდ არჩევნები, ასე არ არის. ევროპული საზოგადოების ის მოდერნულობა, რომელიც საბჭოთა კავშირისთვისაც გარკვეულწილად დამახასიათებელი იყო, ჩავთვალეთ საბჭოთა სისტემის შემადგენელ ნაწილად და რაღაცნაირად მასზე უარი ვთქვით.

 

ევროპა არის ისეთი საზოგადოება, სადაც ეკონომიკა და ცოდნა ერთმანეთთან ძალიან მჭიდროდ არის დაკავშირებული. ჩვენ შეგვექმნა შთაბეჭდილება, რომ ლიბერალური თავისუფლებები თუ დამკვიდრდება, ეს იქნება ევროპა, რაც არ არის მართალი. ევროპაში ძალიან მნიშვნელოვანი არის პასუხისმგებელი სახელმწიფო, რომელიც არის ლიდერი, რომელიც არის განვითარების მამოძრავებელი მოტორი. სახელმწიფო მოქალაქეების ერთობაა. სახელმწიფო არ არის განყენებული რამ, რომლისთვისაც სულერთია, როგორ იქნებიან ეს მოქალაქეები. ეს გამოიხატება საყოველთაო ხელმისაწვდომობაში ისეთი რესურსებისა, რომლებმაც ადამიანს თვითრეალიზაციის შესაძლებლობა უნდა მისცეს. ასეთი რესურსი, პირველ რიგში, არის ორი: ფიზიკური და ინტელექტუალური მზადყოფნა იმისათვის, რომ ის სრულფასოვნად ჩაერთოს აქტიურ ცხოვრებაში. ეს არის განათლების და ცოდნის მიღების სრული ხელმისაწვდომობა და ჯანდაცვის ხელმისაწვდომის უზრუნველყოფა, შესაბამისად, საზოგადოების სოლიდარულობა და ა.შ.

 

სულ მთლად დაშორებაც არ არის, მაგრამ რაშიც დავშორდით, არ შეიძლება იმაში დაშორება. ჩვენ უნდა უზრუნველვყოთ განვითარება. სტაბილურობას ვერ უზრუნველვყოფთ, თუ განვითარება არ იქნება. გრძელვადიან პერიოდში 10 პროცენტი მაინც უნდა იყოს ეკონომიკის  ზრდა, რომ ჩვენ განვითარების გზას დავადგეთ. გარდა ამისა, სახელმწიფოს როლის და მნიშვნელობის ზრდამ არ უნდა გამოიწვიოს ის, რომ საზოგადოებამ პასუხისმგებლობა მოიხსნას.

ნამდვილი, განვითარებული დემოკრატიული ქვეყანა არ ნიშნავს ბანკებისა და სავაჭრო ცენტრების და ვითომცდა რაღაც ტურისტულ სამოთხეში ცხოვრებას, არამედ ნიშნავს სერიოზულ მუშაობას, თანასწორობის ძალიან მაღალ დონეს, მხოლოდ ასეთ პირობებში შეიძლება იქნას გამოყენებული ის პოტენციალი, რაც ჩვენს საზოგადოებას გააჩნია. ამ მიმართულებით ჩვენთან ნაბიჯები გადაიდგა იგივე ჯანდაცვის ფეროში, იგივე შრომის კოდექსი, ხოლო განათლების სფერო ჩვენთვის კრიტიკული ადგილია, განსაკუთრებით უმაღლესი განათლების სფერო.

გია ჟორჟოლიანი
გია ჟორჟოლიანი

 

რაც შეეხება შრომის კოდექსს, პროფკავშირები აცხადებენ, რომ აუცილებელია შრომითი ინსპექციის შექმნა, რადგან მუშების სიცოცხლე შრომითი უსაფრთხოების პირობების არარსებობის გამო საფრთხეშია. კოდექსის შეცვლის შემდეგაც იყო მუშების საწარმოო დასახიჩრების და გარდაცვალების ფაქტი. რატომ არ ჩამოყალიბდა შრომითი ინსპექცია?

 

პარლამენტმა რა ფორმითაც შრომითი კოდექსი მიიღო, აბსოლუტურად საკმარისია იმისთვის, რომ ასეთი ინსპექცია შეიქმნას. მთავარი საკითხი არის შემდეგი, რა ფორმა უნდა მიიღოს ინსპექციამ. ეს არის, რომ მან ძირითადად უნდა იმუშაოს უსაფრთხოების პრობლემებზე, თუ მან სრულად უნდა იმუშაოს შრომითი პირობების საკითხებზე. მხოლოდ უსაფრთხოებაზე რომ იმუშაოს, ალბათ საკმარისი არ არის, მაგრამ სრულად, ყველაფერზე რომ იმუშაოს, სამმხრივი კომისია არსებობს, ამ კომისიას საქმე აღარ დარჩება. ეს ინსპექცია მივა და გადაწყვეტს. უნდა დადგინდეს უფლებამოსილებები. ის, რაც ფორმალურად დადგენადია, შრომითი ინსპექციის ქვემდებარე საკითხები უნდა იყოს, ხოლო სადაც დისკუსია შეიძლება იყოს, დიალოგია საჭირო და არა ხისტი გადაწყვეტილებების მიღება, ეს უნდა იყოს კომისიის საქმიანობა.

 

ერთი რამ უნდა ვიცოდეთ კიდევ, კანონების მიღება ყველაფერს არ შველის. კანონების მიღების შემდეგ რჩება რაღაც შესაძლებობები. ჩვენ ვერ ვეტყვით ადამიანს, რომ თუ შენი დამქირავებელი არ ასრულებს რაღაც ვალდებულებებს, ან იმხელა ხელფასს არ გაძლევს, რამდენიც გინდა, დაანებე ამ სამსახურს თავი. არ ანაბებს ეს კაცი, რადგან საერთოდ შემოსავლის გარეშე დარჩება.

 

დღევანდელი განსაზღვრებით, აკადემიურად ითვლება, რომ პრინციპში ევროპა არის სოციალური და დემოკრატიული, ლიბელარულიც არის, მაგრამ, იმავდროულად, სოციალური არის და დემოკრატიული, მით უმეტეს, კონტინენტური ევროპა და მეტიც, ბრიტანეთი. ეს ასე არ შეიქმნა, რომ რაღაც კანონებში ჩაიწერა, არამედ შეიქმნა ბრძოლით. ადამიანები თავისი უფლებებისთვის მოქმედებდნენ. ბრძოლაში არ ვგულისხმობ მუშტების ქნევას, იმ წუთშივე გაფიცვას და სხვა. ეს ბრძოლა ნაბიჯ-ნაბიჯ უნდა მიმდინარეობდეს, შედეგებზე უნდა იყოს ორიენტირებული, ცოდნა სჭირდება და გამოცდილება.

როდესაც პარლამენტის გადატანაზე იყო საუბარი, თქვენი გუნდის წევრების მხრიდან ყოველთვის აღინიშნებოდა, რომ ქუთაისი უნდა იყოს კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. რამდენად რეალურია ეს განცხადება?

 

ჯერ ვისაუბრებ, ზოგადად, განათლებაზე და შემდეგ გადავიდეთ გეოგრაფიაზე. თუ ჩვენ გვინდა მაღალხარისხიანი განათლება და, შესაბამისად, კვლევა, ჩვენ უნდა მოვახდინოთ ჩვენი რესურსების სინერგია, რომელიც ძალიან ცოტა გვაქვს. მე მგონია, რომ ბევრი უნივერსიტეტი გვაქვს და ბევრი დუბლირებული უმაღლესი სასწავლებელი. ზოგადად, არ ვარ კერძო უმაღლესი სასწავლებლების არსებობის წინააღმდეგი, მაგრამ სახელმწიფომ ძალიან მიზანმიმართულად უნდა მოახდინოს იმ რესურსების მობილიზება, რომელიც დღეს არსებობს.

 

ჩემზე რომ იყოს დამოკიდებული, ერთ ძალიან მაღალი სტანდარტის კვლევით უნივერსიტეტს შევქმნიდი საქართველოში, იმიტომ, რომ ჩვენ არ შეგვიძლია ასეთი გვქონდეს ათი. შემდეგ შესაძლებელია გარკვეული სპეციფიკური მიმართულების უმაღლესი სასწავლებლები არსებობდეს. ფართო გააზრება ჭირდება ჩვენი განათლების სისტემას, საფუძველი რომ შეიქმნას. სერიოზული გაძლიერება ჭირდება ტექნიკურ უნივერსიტეტს. ჯავახიშვილის უნივერსიტეტშიც რაღაც სინერგიულ ეფექტს ვხედავ, ამ მიმართულებით მუშაობა უნდა წავიდეს.

 

ცხადია, ამ ვითარებაში ქუთაისს შეუძლია მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავოს. თავისუფლად შესაძლებელია სხვა ქალაქში მცხოვრები პედაგოგები აქ ასწავლიდნენ. ჩვენ ამისკენ უნდა წავიდეთ, თუ რეგიონები არ განვავითარეთ, არაფერი გამოვა. ძალიან ბევრ ქვეყანაში ასეა, ადამიანები მაინცდამაინც იმ ქალაქში არ ცხოვრობენ, სადაც ასწავლიან, მუშაობენ, მით უმეტეს, სტუდენტები. შუასაუკუნეების დროინდელი ტრადიციაა, რომ სტუდენტები ერთი უნივერსიტეტიდან მეორეში დადიოდნენ, ასევე, პროფესორები. კადრები არ იქნება პრობლემა. თუ საერთო სისტემას მოვიფიქრებთ, ქუთაისს, როგორც ასეთი რესურსის მქონე ქალქს შეუძლია ადგილის დაკავება. ასევე, სხვა ქალაქებს.

 

ევროინტეგრაციის პროცესში რაიმე საფრთხეს თუ ხედავთ?

 

კი, ვხედავ. ასოცირება, ჯერ ერთი, არ არის დიდი ინტეგრაცია, ასეთი ხელშეკრულება ევროკავშირს ბევრ ქვეყანასთან აქვს. ეს იძლევა შესაძლებლობებს, თუ ის ცვლილებები განხორციელდა, რაზეც მე ვისაუბრე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შეიძლება ჩვენთან პერიფერიული სიტუაცია შენარჩუნდეს, მუდმივად ჩამორჩენილობა და ა.შ.

 

გარკვეული მიმართულებით უნდა შევეცადოთ და შევცვალოთ იმპორტი და ამით სტიმულირება მოვახდინოთ ჩვენთან….  ცხადია, გლობალურ სამყაროში და თავისუფალი ვაჭრობის პირობებში იზოლირებული ქვეყანა არ არსებობს, მაგრამ არც ისე უნდა მოხდეს, რომ რომელიმე მიმართულება, მაგალითად, აგრარული ავირჩიოთ, დავიწყოთ ჩაის მოყვანა და ყველანი მეჩაიეები გავხდეთ. ეს ქვეყანას რეგრესისკენ წაიყვანს.

 

ნებისმიერ შემთხვევაში, ჩვენ ევროპასთან ასოცირებასაც ხელი უნდა მოვაწეროთ და ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ, მაგრამ რაზეც ვისაუბრე, უნდა გაკეთდეს. ჩვენ არჩევანი არ გვაქვს. ჩვენთვის ალტერნატივა არ აქვს სახელმწიფოს, რომელიც განვითარებაზე ზრუნვას იწყებს.

 

სეკულარული სახელმწიფოს იდეაზე ვისაუბროთ, რომელიც ევროპის დამახასიათებელი ერთ-ერთი ნიშანია. ცალკეულ დეპუტატებსაც უთქვამთ და საზოგადოების გარკვეულ ნაწილში არსებობს მოსაზრება, რომ ეკლესია ცდილობს გავლენა იქონიოს პოლიტიკურ პროცესებზე და რომ მათი დამოკიდებულება და ქმედებები არ შემოიფარგლება ჩართულობით, არამედ ზეგავლენის მცდელობაა. იგივე ანტიდისკრიმინაციული კანონპროექტის მიღების დროს ვნახეთ სასულიერო პირების და სინოდის წინააღმდეგობა, დამუქრება ანათემით და სხვა.

 

არც ისეა, რომ ერთსქესიანი ქორწინება ევროპაში ყველგან იყოს დაკანონებული, ამ მიმართულებით საქართველო გამონაკლისს არ წარმოადგენს და ეს პროტესტი ანტიევროპულობას არ ნიშნავს. ევროპაშიც საკმაოდ გავრცელებული შეხედულებებია და ბევრი რომ არ ვილაპარაკოთ, იგივე ბრიტანეთში ერთსქესიანთა ქორწინება რამდენიმე თვის წინ დააკანონეს, მაგრამ არც დემოკრატია და არც განვითარება დაწყებულა ბრიტანეთში რამდენიმე თვის წინ.

 

რაც შეეხება სეკულარულობას, შეიძლება ზოგიერთ ადამიანს ან სასულიერო პირს ჰქონდეს ისეთი განწყობა, რომ უფრო მეტი ზეგავლენა ჰქონდეს, ისინი ამაში ხედავენ არა მხოლოდ ეკლესიის, არამედ შესაძლოა საზოგადოების ზეგავლენას მმართველობაზე. ხშირად ამის მებაირაღე გამოდის ხოლმე ეკლესიის პირთა ჯგუფი. ადვილი შესამჩნეია, რომ ეკლესიაშიც არ არის აბსოლუტური ერთგვაროვნება, ეს გარკვეული დემოკრატიულობის მაჩვენებელია ეკლესიის შიგნითაც და იმაში, რომ გარკვეული ბალანსირება და სტაბილურობა საზოგადოებაშიც და ეკლესიაშიც შენარჩუნებულია, ამაში ძალიან მნიშვნელოვანი და დიდია პატრიარქის როლი.

 

ზოგადად, მე მგონია, რომ მთელ რიგ განწყობებს, რომლებიც არსებობს, კვებავს სოციალური და ეკონომიკური მდგომარეობა ქვეყანაში. ადამიანები, რომლებიც დაკავებული არ არიან სამსახურით, თავისი ცოდნის ხარისხის ამაღლებით და გადარჩენაზე არიან ორიენტირებული, რომელიც ხშირად უჭირთ, სხვა გადარჩენაზე იწყებს ფიქრს,  მორალისტურ და ღირებულებრივ წინააღმდეგობებში ხედავს თავის იდენტურობას, თვითდამკვიდრებას და ფიქრობს, რომ ის სიკეთეები, რომელიც შეიძლება არსებობდეს, მისი არ არის. ამდენად, ის ევროპაც მისი არ არის. თუ თქვენ მოგაქვთ ევროპა და თუ ჩვენ მოგვაქვს ევროპა, რომელიც არაფერს ლაპარაკობს არც ამ ადამიანის განვითარებაზე, არც ადამიანთა სოლიდარობაზე, არც ამ ადამიანის სამსახურით უზრუნველყოფაზე, არც მისი შვილების განათლებაზე, არც პროგრესზე, მაშინ მას არ უნდა ეს და რაღაც ჩარჩო უჩნდება. თუ ჩვენ ამ ადამიანს ვეტყვით, რომ ევროპა ანტიდისკრიმინაციული კანონია მხოლოდ და არა უნივერსიტეტები, სამუშაო ადგილები და ა.შ. მას არ სურს ასეთი ევროპა.

 

ასე მარტივად არ არის საქმე, რომ ესენი ბნელები არიან და უნდათ, რომ სჯულის კანონით მართონ ქვეყანა. ეგრე არ არის.

 

ერთ-ერთი ნიშანი, რომელიც ევროკავშირის უმეტეს ქვეყანაში გვხვდება, არის პროგრესული საგადასახადო სისტემა. საქართველოში საშემოსავლო გადასახადი ნებისმიერი ხელფასისი მქონე პირისთვის 20 პროცენტს შეადგენს. რაც შეეხება ბიზნესს, მოგების გადასახადი 15 პროცენტს შეადგენს, ხოლო ობიექტები, რომლებსაც 10 ათას ლარზე მეტი ბრუნვა აქვს, იხდიან დღგ-ს გადასახადს, ბრუნვის 18 პროცენტს. ხელისუფლებამ დაუბეგრავი მინიმუმი შემოიღო, თუმცა ეს დაუბეგრავი მინიმუმიც არ არის, რადგან დაბეგრილი თანხის 20 პროცენტი უბრუნდებათ მათ, ვისი წლიური შემოსავალიც 6 ათას ლარზე ნაკლებია. როგორ შეაფასებთ არსებულ სიტუაციას და რამდენად შესაძლებელია საქართველოში პროგრესული საგადასახადო სისტემის დანერგვა?

 

პროგრესული გადასახადი არის სოლიდარობის და განვითარების საფუძველი. პროგრესული გადასახადი არის ევროპა. ძლიერი, წამყვანი, სოციალური სახელმწიფო არის ბიუჯეტის შეფარდება მთლიან შიდა პროდუქტთან. ჩვენთან კანონი არსებობს, ასეთი ევროპული სახელმწიფო სხვა არ არის, ამ კანონით განსაზღრულია, რომ ბიუჯეტი არ შეიძლება იყოს მთლიანი შიდა პროდუქტის 30 პროცენტზე მეტი. საშუალო ევროპული მაჩვენებელი 45 პროცენტია და განვითარებული ევროპული ქვეყნების მაჩვენებელი კი 50 პროცენტია. დიდ ბრიტანეთშიც კი, რომელიც ბევრად უფრო ლიბერალური ქვეყანაა, ვიდრე კონტინენტური, არის 47 პროცენტი. ეს ნიშნავს, რომ ამდენ პროცენტ ეკონომიკას არეგულრიებს სახელმწიფო. სწორედ ამიტომ შეუძლიათ, რომ განათლება, ჯანდაცვა და სხვა რაღაცები იყოს საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი. მე პროგრესულ გადასახადს შემოვიღებდი, რომ შემეძლოს.

 

საქართველოში პროგრესული გადასახადი უფრო სოლიდარობის მომენტი იქნება, ვიდრე დიდი ეკონომიკური წინსვლის. მაგალითად, ვისაც დღეს ორი ათასი ლარი აქვს ხელფასი, პირველი ათასიდან იხდის ორას ლარს და მეორედანაც ორას ლარს, 20-20 პროცენტს. მეორე ათასიდან  რომ გადაიხადოს, ვთქვათ, 30 პროცენტი, გამოვა, რომ 400 ლარის ნაცვლად 500-ს გადაიხდის, არაფერი არ არის, ასი ლარი მოემატება. დიდი ეკონომიკური ეფექტი ამას შეიძლება არ ჰქონდეს, მაგრამ რაღაცას უშველის. საქართველოში საშუალო ხელფასი 750 ლარია, ამდენი იმიტომ არის, რომ დასაქმებული ადამიანი, ვინც ხელფასს იღებს, ცოტაა, დაახლოებით 600 ათასი ადამიანია. აქედან 60 პროცენტს დაახლოებით 1000 ან ნაკლები შემოსავალი აქვს და მხოლოდ 30 პროცენტს  თუ ექნება უფრო მეტი. ამიტომ ეს დიდ ეფექტს არ მოიტანს, მაგრამ სოლიდარობის ეფექტს მოგიტანს.

 

ახლა ხომ არის საუბარი საპენსიო ფონდზე, რომელიც შერეული შეიძლება იყოს, ანუ ბიუჯეტიდან ირიცხება რაღაც ნაწილი თანხის და ნაწილს შენ ამატებ, იგივე ჯანდაცვის ფონდიც შეიძლება გაკეთდეს. ასეთი მიზნობრივი ფონდების შექმნა ამ ეტაპზე შეიძლება უფრო უპრიანი იყოს, თუმცა, ჩემზე რომ იყოს დამოკიდებული, პროგრესულ საგადასახადო სისტემას დავნერგავდი. სავალდებულო ფონდები უნდა არსებობდეს, სადაც თანხა ჩაირიცხება. საერთო ბიუჯეტში კი არ მიდის თანხა, არამედ ამ სპეციალურ ფონდში.

 

როდესაც შემოვა ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმების ტექსტი პარლამენტში რატიფიცირებისთვის, მხარს თუ დაუჭერთ?

რა თქმა უნდა.

 


საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმება უკვე პარაფირებულია და 27 ივნისს მხარეები ხელს მოაწერენ, რის შემდეგაც საჭიროა საქართველოს პარლამენტში ამ დოკუმენტის რატიფიცირება. “ნეტგაზეთმა” გადაწყვიტა შემოგთავაზოთ ინტერვიუების სერია საქართველოს პარლამენტის წევრებთან ევროპისა და ევროკავშირის შესახებ და მათი პერსონალური გამოცდილება და მოსაზრებები გაგიზიაროთ.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
გივი ავალიანი