ისრაელის თავდაცვის ძალებმა (IDF) ლიბანის დედაქალაქ ბეირუთზე მძლავრი საჰაერო დარტყმები განახორციელეს. ეს ნაბიჯი მოჰყვა ირანის მოკავშირე დაჯგუფება „ჰეზბოლას“ მიერ ისრაელის მიმართულებით გაშვებულ რაკეტებსა და დრონებს, რაც ირანის უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის მკვლელობის გამო შურისძიებად შეფასდა.

“გარდიანის” თანახმად, ორშაბათს, გამთენიისას, ბეირუთის სამხრეთ უბნებში, რომლებიც „ჰეზბოლას“ კონტროლქვეშაა, ათზე მეტი აფეთქების ხმა გაისმა. ისრაელის ავიაციამ სამიზნეებზე იერიში ადგილობრივი დროით 03:00 საათზე მიიტანა.

ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ბეირუთსა და ქვეყნის სხვა რეგიონებში დაღუპულია სულ მცირე 31 ადამიანი, ხოლო 149-ზე მეტი დაშავდა.

ისრაელის განცხადებით, დარტყმები განხორციელდა „ჰეზბოლას“ ინფრასტრუქტურასა და მაღალჩინოსნებზე ბეირუთის გარეუბან დაჰიაში, ბექაას ხეობასა და სამხრეთ ლიბანში.

ისრაელის სამხედრო სარდლობამ სამხრეთ ლიბანის 50-მდე სოფლის მცხოვრებლებს ევაკუაციისკენ მოუწოდა.

დაჯგუფება „ჰეზბოლამ“ განაცხადა, რომ მათ ჰაიფას მახლობლად მდებარე „მიშმარ ალ-კარმელის“ სარაკეტო თავდაცვის ობიექტზე იერიში მიიტანეს. ეს არის პირველი შემთხვევა 2024 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შემდეგ, როდესაც დაჯგუფებამ ისრაელის სიღრმეში რაკეტები გაუშვა.

„ჰეზბოლამ წუხელ ისრაელის წინააღმდეგ კამპანია წამოიწყო და ესკალაციაზე სრული პასუხისმგებლობა სწორედ მას ეკისრება. ნებისმიერი მტერი, რომელიც ჩვენს უსაფრთხოებას დაემუქრება, მძიმე ფასს გადაიხდის“, — განაცხადა ისრაელის გენერალური შტაბის უფროსმა, ეიალ ზამირმა.

ისრაელის ჩრდილოეთის სარდლობის ხელმძღვანელმა, გენერალმა რაფი მილომ კი დასძინა, რომ იერიშების ინტენსივობა კიდევ უფრო გაიზრდება, რადგან „ჰეზბოლამ ლიბანის სახელმწიფო ინტერესებზე წინ ირანის რეჟიმი დააყენა“.

ეს ესკალაცია ნაწილია ფართომასშტაბიანი სამხედრო კამპანიისა, რომელიც მას შემდეგ დაიწყო, რაც აშშ-ისა და ისრაელის ერთობლივი ოპერაციის შედეგად ირანის უზენაესი ლიდერი, აიათოლა ალი ხამენეი დაიღუპა. რეგიონში ვითარება უკიდურესად დაძაბულია.

ამ დროისთვის ბეირუთში მოსახლეობა მასობრივად ტოვებს სახლებს, ქალაქის ქუჩებში კი ქაოსი და გაურკვევლობა სუფევს. საერთაშორისო საზოგადოება მოუწოდებს მხარეებს თავშეკავებისკენ, თუმცა კონფლიქტის დეესკალაციის ნიშნები ჯერჯერობით არ ჩანს.

„ჰეზბოლა“ არის ლიბანში ბაზირებული შიიტური ორგანიზაცია, რომელიც ერთდროულად ორ როლს ითავსებს: ის არის პოლიტიკური პარტია და გასამხედროებული დაჯგუფება. მას ტერორისტული ორგანიზაციის სტატუსი აქვს დასავლეთში.

„სახელმწიფო სახელმწიფოში“

„ჰეზბოლა“ მხოლოდ იარაღიანი ხალხი არ არის. მათ ჰყავთ თავიანთი დეპუტატები ლიბანის პარლამენტში, მინისტრები მთავრობაში, ფლობენ ტელევიზიას, სკოლებსა და საავადმყოფოებს. ხშირად მათ უფრო მეტი გავლენა და ძალა აქვთ ლიბანში, ვიდრე თავად ქვეყნის ოფიციალურ ჯარსა და მთავრობას.

კავშირები ირანთან

ორგანიზაცია 1980-იან წლებში ირანის დახმარებით შეიქმნა. ირანი მათ დღემდე აწვდის ფულს, იარაღს და წვრთნის მებრძოლებს. რეგიონულ პოლიტიკაში „ჰეზბოლა“ ითვლება ირანის მთავარ მოკავშირედ (ან „პროქსიდ“), რომელიც ახლო აღმოსავლეთში თეირანის ინტერესებს ატარებს.

დაპირისპირება ისრაელთან

„ჰეზბოლას“ შექმნის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ისრაელის წინააღმდეგ ბრძოლა იყო (კერძოდ, სამხრეთ ლიბანის ოკუპაციის დროს). ისინი ისრაელს თავის დაუძინებელ მტრად მიიჩნევენ. მათ შორის კონფლიქტი ათწლეულებია გრძელდება და პერიოდულად სრულმასშტაბიან ომებში გადადის (მაგალითად, 2006 წელს და ახლა, 2026 წლის მოვლენების ფონზე).