ფსიქიკური ჯანმრთელობის მქონე პირების გარიყვის მოწოდებები სტიგმას აძლიერებს – ლომჯარია

საქართველოს სახალხო დამცველი ეხმიანება პეკინის ქუჩაზე მომხდარ ინციდენტს, რომლის დროსაც გამვლელმა მცირეწლოვან ბავშვს დანით ჭრილობა მიაყენა. ნინო ლომჯარიას განცხადებით, მომხდარის შეფასებისას, სოცქსელში არაერთი მოწოდება გავრცელდა ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის მქონე პირთა გარიყვისა და იზოლაციის შესახებ, რაც პრობლემურია.

“სახალხო დამცველი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ პირის ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობა გამოძიების ფარგლებში უნდა დადგინდეს და შესაბამისი ინფორმაციის არქონის პირობებში, აღნიშნულზე ხაზგასმა აძლიერებს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის მქონე პირთა მიმართ სტიგმას” , – აღნიშნავს ის.

ომბუდსმენი მიიჩნევს, რომ ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროში ცვლილებების მიუხედავად, არაერთი სისტემური პრობლემა კვლავ მოუგვარებელია, რაც არსებული სერვისების ეფექტურ განხორციელებას ხელს უშლის.

საზოგადოებაში ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციის ნაკლებობა, პრობლემის დროული გამოვლენის სირთულესთან ერთად, საკითხზე არასწორი მსჯელობის შესაძლებლობებს აჩენს და ხელს უწყობს არსებული ტაბუს გაძლიერებას. ამასთან, კვლავ პრობლემად რჩება ოჯახების მხრიდან უგულებელყოფა და თანამდგომთა ქსელის არარსებობა.

სოციალური სერვისების სიმცირე ართულებს ფსიქიკური ჯანმრთელობის საჭიროების დროულ იდენტიფიცირებას და მხარდამჭერი სერვისების შეთავაზებას; ხელს უშლის ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რისკის შემცველი ქცევის გამოვლენას და აღნიშნულ პირთა შესაბამის სერვისებში ჩართვას”, – აღნიშნავს ლომჯარია.

სახალხო დამცველი ამ მიმართულებით არსებულ გამოწვევებს შორის თემზე დაფუძნებული და ამბულატორიული სერვისების ნაკლებობას ახსენებს, რაც, მისივე თქმით, მათზე ხელმისაწვდომობის ნაკლებობას განაპირობებს. მას მაგალითად მოჰყავს 2018 წლის სტატისტიკა, რომლის თანახმადაც, ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ პაციენტების მხოლოდ 37% ჩაერთო ამბულატორიულ/სათემო სერვისებში.

“ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სახალხო დამცველი კიდევ ერთხელ მოუწოდებს შესაბამის უწყებებს, გაძლიერდეს ღონისძიებები ფსიქიკური ჯანმრთელობის მიმართულებით, მათ შორის დეინსტიტუციონალიზაციის პროცესის ხელშეწყობის, თემზე დაფუძნებული მომსახურებების განვითარებისთვის ეფექტური ნაბიჯების გადადგმის კუთხით.

მნიშვნელოვანია მეტი ყურადღება დაეთმოს საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას და სახელმწიფომ ხელი შეუწყოს პრევენციული ღონისძიებების გატარებას. მათ შორის, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ბაზაზე. ამასთან, მოუწოდებს ყველას, საკითხის განხილვისას გამოიჩინონ სიფრთხილე და არ მოხდეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის მქონე ადამიანთა მიმართ ტაბუს და სტიგმის გაძლიერება”, – აცხადებს ნინო ლომჯარია და აღნიშნავს, რომ სახალხო დამცველის აპარატი მცირეწლოვანი ბავშვის დაჭრის საქმეს მანდატის ფარგლებში შეისწავლის.

პოლიციამ დააკავა ქუჩაში 4 წლის ბავშვის დაჭრაში ბრალდებული ქალი

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
მიხეილ გვაძაბია არის ნეტგაზეთის რეპორტიორი 2017 წლის სექტემბრიდან