ჩინეთმა ირანის ომში ჩართულ ყველა მხარეს მოუწოდა, უზრუნველყონ გემების უსაფრთხო ნავიგაცია ჰორმუზის სრუტეში.
საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერის, მაო ნინის განცხადებით, ჩინეთი მოუწოდებს ყველა მხარეს, დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ სამხედრო ოპერაციები, თავიდან აიცილონ დაძაბულობის ესკალაცია და დაიცვან ნავიგაციის უსაფრთხოება ჰორმუზის სრუტეში.
Bloomberg-ის თანახმად, ჩინეთი კულისებს მიღმა ზეწოლას ახდენს ირანელ მაღალჩინოსნებზე და მოუწოდებს მათ, თავი შეიკავონ ისეთი ქმედებებისგან, რაც შეაფერხებს კატარის გაზის ექსპორტს ან სრუტის გავლით სხვა ენერგოტვირთების გადაზიდვას.
გამოცემის თანახმად, ირანის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური პარტნიორი ჩინეთი, როგორც ნავთობისა და გაზის მსოფლიოში უმსხვილესი იმპორტიორი, რისკის ქვეშ მყოფ ქვეყნებს შორისაა — მიუხედავად იმისა, რომ მას საკმარისი რეზერვები აქვს, დეკემბერში მისი ნედლი ნავთობის იმპორტის თითქმის ნახევარი სწორედ ჰორმუზის სრუტის გავლით განხორციელდა. ჩინეთი ირანელ მაღალჩინოსნებს ასევე სთხოვს, თავი აარიდონ ისეთ საექსპორტო ჰაბებზე დარტყმას, როგორიცაა კატარი, რომელიც მარტო ამარაგებს ჩინეთის თხევადი გაზის (LNG) 30%-ს.
ჩინეთი აქამდე ირანთან დაკავშირებით ძირითადად ზოგად საჯარო განცხადებებს აკეთებდა. საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვან იმ ორშაბათს თავის კოლეგას, აბას არაღჩის უთხრა, რომ მართალია, პეკინი მხარს უჭერს ეროვნული უსაფრთხოების დაცვის მცდელობებს, თუმცა თეირანმა ყურადღება უნდა მიაქციოს მეზობლების „გონივრულ წუხილებს“. ოფიციალურ ტექსტში ენერგომომარაგება ნახსენები არ ყოფილა.
ჰორმუზის სრუტეში ტანკერების მოძრაობა ფაქტობრივად შეჩერებულია მას შემდეგ, რაც აშშ-მა და ისრაელმა 28 თებერვალს ირანზე საჰაერო იერიში მიიტანეს, ირანმა კი საპასუხოდ სპარსეთის ყურის ქვეყნებს შეუტია. უსაფრთხოების რისკების გამო, კატარმა შეაჩერა თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) წარმოება და ექსპორტი, რომელიც სრუტის გავლით უნდა განხორციელებულიყო. უკვე დაზიანებულია სულ მცირე ოთხი კომერციული გემი.
ჰორმუზის სრუტე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და სტრატეგიული საზღვაო გასასვლელია. ის მდებარეობს ახლო აღმოსავლეთში, ჩრდილოეთით ირანსა და სამხრეთით ომანსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს შორის. ის ერთმანეთთან აკავშირებს სპარსეთის ყურესა და ომანის ყურეს, რომელიც შემდეგ არაბეთის ზღვას და ინდოეთის ოკეანეს უერთდება.
ჰორმუზის სრუტე არის გლობალური ეკონომიკის სასიცოცხლო წერტილი. მსოფლიოში მოხმარებული ნავთობის დაახლოებით 20-30% ყოველდღიურად სწორედ ამ სრუტეზე გადის გემებით. გარდა ამისა, აქ გადის კატარიდან მომავალი გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) უდიდესი ნაწილი.
მიუხედავად მისი უდიდესი მნიშვნელობისა, სრუტე ძალიან ვიწროა. მისი მინიმალური სიგანე დაახლოებით 39 კილომეტრია, მაგრამ უშუალოდ ის არხები, სადაც უზარმაზარ ნავთობმზიდ ტანკერებს შეუძლიათ უსაფრთხოდ გავლა, თითო მიმართულებით მხოლოდ 3 კილომეტრის სიგანისაა.
ირანი, რომელიც აკონტროლებს სრუტის ჩრდილოეთ სანაპიროს, აშშ-თან ურთიერთობის დაძაბვისას ხშირად იმუქრება სრუტის გადაკეტვით. სრუტის გადაკეტვა ან ნავიგაციის შეფერხება მყისიერად იწვევს ნავთობზე ფასების კატასტროფულ ზრდას მთელ მსოფლიოში.
ჩინეთს ჰორმუზის სრუტესთან კრიტიკული მნიშვნელობის ეკონომიკური და სტრატეგიული კავშირი აქვს. მსოფლიოში არცერთი სხვა დიდი სახელმწიფო არ არის ამ სრუტეზე ისე ძლიერ დამოკიდებული, როგორც ჩინეთი.
ჩინეთი მსოფლიოში ნავთობის ყველაზე დიდი იმპორტიორია. მისი მოხმარებული ნავთობის დაახლოებით 40-50% სწორედ ახლო აღმოსავლეთიდან (საუდის არაბეთი, ერაყი, ირანი, ომანი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები) მოდის. ამ უზარმაზარი მოცულობის ნავთობის ერთადერთი საზღვაო გზა ჩინეთისკენ სწორედ ჰორმუზის სრუტეზე გადის.
პეკინისთვის ჰორმუზის სრუტე ერთ-ერთი მთავარი გეოპოლიტიკური სისუსტის წერტილია. სრუტის თუნდაც რამდენიმე კვირით ჩაკეტვამ ან ნავიგაციის შეფერხებამ შეიძლება ჩინეთის ენერგოპრობლემები გამოიწვიოს.
