გახდება თუ არა საჯარო მოსამართლეობის კანდიდატებთან გასაუბრების შედეგები – საკონსტიტუციო

აცილების მოთხოვნის მიუხედავად, მოსამართლე ევა გოცირიძემ საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომა არ დატოვა. დახურულ კარს მიღმა გამართულ თათბირზე, რომელიც საათ-ნახევარს გაგრძელდა, მოსამართლეებმა აცილების საფუძველი ვერ დაინახეს.

დღეს, 28 თებერვალს, სასამართლო განიხილავს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წინააღმდეგ “დემოკრატიული ინიციატივის” სარჩელს. დავის საგანი იუსტიციის საბჭოში სხდომების დახურვაა, როცა მოსამართლეობის კანდიდატებს არჩევენ.

იუსტიციის საბჭომ სხდომების დახურვის შესახებ გადაწყვეტილება 2009 წელს მიიღო, თუმცა ამ წესში არსებითი ცვლილებები 2014 წელს შევიდა. ამ დროს მოსამართლე ევა გოცირიძე იუსტიციის საბჭოს წევრი იყო (2013 წლიდან 2017 წლამდე).

“ჩვენ ვაყენებთ აცილების შუამდგომლობას. სამწუხაროდ, ვერ მოვიპოვეთ ინფორმაცია, იყო თუ არა ევა გოცირიძე ამ გადაწყვეტილების მხარდამჭერი, თუმცა ორივე შემთხვევაში პრობლემას ვხედავთ,” – მიმართა მოსამართლეებს იურისტმა გიორგი მშვენიერაძემ.

აცილების შუამდგომლობას მოპასუხე მხარე, ანუ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს იურისტებიც დაეთანხმნენ. ნათია მახათაძეს არ უთქვამს, დაუჭირა თუ არა მხარი ევა გოცირიძემ თავის დროზე სხდომების დახურვას, თუმცა ასეთი რამ გაახმიანა:

“ის ერთ-ერთი ინიციატორი იყო ამ საკითხის… ის მონაწილეობდა ამ საკითხის განხილვასა და კენჭისყრაშიც,” – აღნიშნა ნათია მახათაძემ.

“მე არ მახსოვდა ეს პერიოდი,” – განაცხადა მოსამართლე ევა გოცირიძემ. მისივე თქმით, მან სასამართლო სხდომამდე გაარკვია ეს საკითხი იუსტიციის საბჭოში და გადაწყვეტილებაში მონაწილეობა დაუდასტურეს.

“სუბიექტური თვალსაზრისით, მე ვარ მიუკერძოებელი და ეს იქნებოდა აშკარა, თუკი ამის შესაძლებლობა მომეცემოდა. ობიექტურად კი, შესაძლოა, გაჩნდეს ეჭვი მიუკერძოებლობაზე,” – დასძინა მოსამართლე ევა გოცირიძემ.

საკონსტიტუციო სარჩელის განხილვაზე

მოსარჩელე მხარე მიიჩნევს, რომ სადავო ნორმა ვერ აკმაყოფილებს კონსტიტუციით გარანტირებული ინფორმაციის თავისუფლების როგორც ფორმალურ, ისე შინაარსობრივ მოთხოვნებს. კერძოდ, არცერთი საკანონმდებლო აქტით არ არის დადგენილი საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს უფლებამოსილება – შეზღუდოს საჯარო ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობა. ამდენად, მასზე არ მომხდარა ამ უფლებამოსილების დელეგირება. ამასთან, მოსამართლეობის კანდიდატებთან გასაუბრებაზე დასწრება წარმოადგენს საჯარო ინტერესის საგანს. სადავო ნორმით კი ირღვევა დაინტერესებული პირების უფლება, მიიღონ ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ წარდგა მოსამართლეობის თითოეული კანდიდატი იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წინაშე.

მოსარჩელე ასევე ასაჩივრებს იმ ფაქტს, რომ არ არის ხელმისაწვდომი მოსამართლეობის კანდიდატებთან გასაუბრების შედეგები. მოსარჩლის პოზიციით, მოსამართლეობის კანდიდატებთან გასაუბრების მიმართ არსებული მაღალი საჯარო ინტერესიდან გამომდინარე, ამ ინფორმაციის მოპოვებას არსებითი მნიშვნელობა გააჩნია გამოხატვის თავისუფლების რეალიზებისთვის.

„საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს გარკვეული ბერკეტი, რათა მინიმუმ დააკვირდეს აღნიშნულ პროცესს, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყანაში, სადაც სასამართლო ხელისუფლების მიმართ საკმაოდ მაღალია უნდობლობის დონე. ამდენად, პროცესის გამჭვირვალობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია როგორც არადემოკრატიულობის ხარისხის შესამცირებლად და პროცესის ინკლუზიურობისათვის, ასევე, ეფექტიანი მართლმსაჯულების უზრუნველსაყოფად… საჯარო დაწესებულებების ღიაობის მნიშვნელობაზე და ზეგავლენაზე საკონსტიტუციო სასამართლოც უთითებს. „სახელმწიფო დაწესებულებებში დაცული საჯარო ინფორმაციის ღიაობა წარმოადგენს სახელმწიფო ორგანოების საქმიანობაზე ეფექტიანი საზოგადოებრივი კონტროლის მნიშვნელოვან წინაპირობას… ღია მმართველობა არსებითად მნიშვნელოვანია დემოკრატიულ საზოგადოებაში სახელმწიფო დაწესებულებებსა და მოქალაქეებს შორის ნდობის განსამტკიცებლად…“ – აღნიშნულია საკონსტიტუციო სარჩელში.

არსებითი განხილვის სხდომაზე ახლა უკვე  მხარეების მოსმენა დაიწყეს. საქმეს ისევ ოთხი მოსამართლე განიხილავს.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი